„Chwiejnym krokiem” – Leonard Mlodinow

Chwiejnym krokiem

Chwiejnym krokiem„Chwiejnym krokiem” Leonarda Mlodinowa, choć bazuje na matematyce i probablistyce, stanowi angażującą i rewelacyjną podróż detektywistyczną. Dokąd i w jaki sposób prowadzą nas błędne, poparte intuicją spostrzeżenia?

Każdy z nas raz na jakiś czas wpada w pułapkę rozważań nad potencjalnością zdarzenia, którego pragniemy oraz takiego, którego się obawiamy. Snujemy teorie, chwytamy się przeczuć i przywołujemy w głowach serie faktów – bardziej obiektywnych, jak i nacechowanych emocjonalnym odbiorem. Jakie jest prawdopodobieństwo, iż 1 ze 100 napotkanych mężczyzn będzie jednocześnie przystojny i uczciwy? Czy szefowa nie odpowiada na Twojego maila, ponieważ już wypadłeś z kręgu jej faworytów, czy w danym czasie jest zbyt zajęta innymi problemami? Jeśli Twoi znajomi mają dwójkę dzieci i jednym z nich jest chłopiec, jaka jest możliwość, iż drugie dziecko także jest płci męskiej? Do jakich błędnych założeń może doprowadzić nas niesamowita heurystyka dostępności, czyli nieświadome nadawanie wagi wspomnieniom, które pozostają w nas żywsze, a więc łatwiej dostępne dla umysłu? To zaledwie część zagadnień, które z porywającą lekkością poskramia autor.

Iluzje i fakty

Mlodinow prowadzi nas przez rozliczne fantastyczne badania niejednokrotnie wskazując pułapki, które sami na siebie nieświadomie zastawiamy. I tak pierwsze prawo rachunku prawdopodobieństwa określa, iż możliwość jednoczesnego wystąpienia dwóch zdarzeń nigdy nie jest większe, aniżeli prawdopodobieństwo oddzielnego wystąpienia każdego z czynników. Logiczne, prawda? Zbyt proste? Zatem zagmatwajmy. Prawo reguły mnożenia zakłada, że jeśli zdarzenia A i B są niezależne, możliwość wystąpienia ich jednocześnie będzie równa iloczynowi prawdopodobieństwa tych zdarzeń. Obrazując przykładem, jeśli przyjmiemy, że prawdopodobieństwo śmierci policjanta na służbie w ciągu roku jest równe 1/5000, zaś w tym samym okresie czasu rozwiedzie się 1/50 żonatych mężczyzn, szansa zgonu żonatego policjanta wynosi 1/250 000.

Dlaczego przez matematyczne historie podążamy za fizykiem tytułowym „chwiejnym krokiem”? Cóż, nawet w „spacerze pijaka” dostrzegalna jest nauka, bowiem kluczący i nieskoordynowany ruch odzwierciedla „błądzenie losowe i jego trajektorie”.

Nauka, wszędzie nauka

„Odpowiedź kryje się w zjawisku zwanym regresją do średniej. Znaczy to tyle, że w każdej serii zdarzeń losowych po wyniku naprawdę niezwykłym z bardzo dużym prawdopodobieństwem nastąpi, wyłącznie wskutek przypadku, wynik znacznie bliższy przeciętnemu. Działa to mniej więcej tak: wszyscy uczniowie szkoły lotniczej mają pewien talent do pilotowania samolotów myśliwskich. Ponoszenie umiejętności wiąże się z wieloma czynnikami i wymaga intensywnego treningu. Z biegiem nauki umiejętności wprawdzie powoli rosną, ale zmiany nie widać między dwoma kolejnymi manewrami. Nadzwyczaj dobre lub nadzwyczaj złe wykonanie pojedynczej czynności jest więc głównie kwestią przypadku. Jeśli więc któryś z uczniów wyląduje nadspodziewanie gładko – znacznie lepiej od przeciętnego poziomu własnych osiągnięć – to są duże szanse, że następnego dnia zbliży się do swojej normy, czyli wyląduje gorzej. (…) Natomiast jeśli pilot wyląduje wyjątkowo źle – (…) to są duże szanse, że następnego dnia zbliży się do własnej normy, czyli wyląduje lepiej.”

„Chwiejnym krokiem” stanowi doskonałą rozrywkę, której bazą pozostają poparte nauką badania. Doskonałą alternatywą jest możliwość spojrzenia – dzięki soczewce autora – na losowość, istotę przypadku i prawdopodobieństwa.


Za książkę do recenzji dziękujemy wydawnictwu

wydawnictwo zysk i s-ka

Komentarze

komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Facebook IconTwitter IconŚledź nas n Instagramie!Śledź nas n Instagramie!

Korzystając z tej witryny akceptujesz politykę prywatności więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close